سردخانه (cold Storage) به فضای سردی گفته می شود که برای نگهداری محصولات نظیر مواد غذایی، دارویی و یا برخی محصولات صنعتی در دماهای پایین استفاده می گردد. هر روز، در سرتاسر جهان، مردم از یخ برای بسیاری از کاربردهای تبرید تجاری، از سرد نگه داشتن نوشیدنی گرفته تا کاربردهای بسیار حیاتیتری استفاده میکنند. در سردخانه عموما دیواره ها با مواد مقاوم در برابر انتقال حرارت عایق شده اند و به صورت مداوم دما و رطوبت کنترل می شود . سردخانه ها عموما به جهت نگهداری محصولات با ارزش ساخته می شوند. سردخانه ها براساس مورد استفاده و محصول مورد نظر به دو دسته سردخانه بالای صفر و زیرصفری تقسیم بندی می گردند.
سردخانه صنعتی
سردخانه های صنعتی از اهمیت بالایی در زندگی بشر برخوردار هستند. از مزایای آنها نگهداری انواع میوه برای تمام فصول و تنظیم قیمت و موجودی بازار میوه است. همچنین با توجه به تفاوت میزان تولید انواع گوشت براساس فصول سال با استفاده از سردخانه های صنعتی می توان در زمان های افزایش تولید و به جهت تنظیم بازار مقدار مازاد را برای فصول کم تولید ذخیره نمود. پارامترهای مهم برای بهینه سازی سردخانه های صنعتی، قابلیت اطمینان بالا و بهره وری انرژی، سطح صدای کم، کنترل داخلی و همچنین امکان استفاده از مبردهای طبیعی است.
همچنین با استفاده از سردخانه ها می توان محصولات تولیدی در هر نقطه از جهان را در تمامی نقاط جهان عرضه نمود. عموما سردخانه های صنعتی در کارخانه های تولید مواد غذایی و دارویی ، پایانه های مرزی و گمرکی و یا شرکت های توزیع و پخش محصولات غذایی و دارویی ساخته و استفاده می گردند. همچنین رستوران ها و هتل ها نیز از سردخانه ها جهت نگهداری مواد اولیه غذایی خود استفاده می نمایند. میوهها و سبزیجات تازه هنگام برداشت، همچنان دستخوش تغییرات شیمیایی میشوند که میتواند باعث فساد و خراب شدن محصول شود. به همین دلیل است که این محصولات باید در اسرع وقت پس از برداشت و در اوج رسیدگی منجمد شوند. محصولات تازه حاوی ترکیبات شیمیایی به نام آنزیم هستند که باعث از بین رفتن رنگ، مواد مغذی، تغییر طعم و تغییر رنگ در میوه ها و سبزیجات منجمد می شود. این آنزیم ها باید غیرفعال شوند تا از بروز چنین واکنش هایی جلوگیری شود. انجماد، زمانی که به درستی انجام می گیرد، می تواند مواد مغذی بیشتری را نسبت به سایر روش های نگهداری مواد غذایی حفظ کند.
شرکت آریا تهویه مفتخر است که با احداث چندین سردخانه صنعتی بالای صفری و زیر صفری برای صنایع و هتل ها در شهر مشهد و سایر نقاط ایران در رفع نیازهای هموطنان خود گام برداشته است.
سردخانه میوه و صیفی جات
سردخانه ها عموما به دو نوع ثابت و سیار ( سردخانه قابل حمل) تقسیم بندی می گردند. سردخانه های ثابت عموما در ابعاد بزرگ و سردخانه های سیار در ابعا کوچک تولید می گردند. همچنین از نظر نوع کابری و دمای کارکرد به دو دسته سردخانه بالای صفر و سردخانه زیر صفری تقسیم بندی می گردند.
سردخانه بالای صفر
سردخانه بالای صفر برای نگهداری محصولاتی مانند میوه و صیفی جات ، سبزیجات ، مواد لبنی و گل و گیاه در مدت زمانی کوتاه یا بلند مدت استفاده میشود. محدوده دمایی این سردخانه 1+ تا 4+ درجه سانتی گراد است. این محدوده دمایی باعث تازه ماندن محصول در آن و حفظ ساختار شیمیایی و فیزیکی محصولات می شود. برخلاف سردخانههای بلندمدت که برای چندین ماه محصولات را نگهداری میکنند، در سردخانه کوتاهمدت، محصولات به تدریج وارد سردخانه شده و پس از نگهداری چند روزه در آن، خارج می شوند، حداکثر مدت نگهداری در سردخانه 15 روز است.
سردخانه زیر صفر
سردخانه صنعتی زیر صفری محدوده دمایی 12- تا 23- درجه سانتی گراد را شامل می گردد. این سردخانه ها برای نگهداری محصولاتی مانند گوشت منجمد، مرغ منجمد و غیره مورد استفاده قرار می گیرند. مهمترین عامل ایجاد سرمایش در این محصول، استفاده از کمپرسور چند مرحله ای است. در نتیجه گرمای سیال مبرد در هنگام خروج از کمپرسور خیلی بالا نیست و همین علت باعث تاثیر مثبت بر روی عملکرد سرمایش کمپرسور می شود.
عموما سردخانه های زیرصفری 18- درجه سانتیگراد بیشتر از سایر دماها مورد استفاده قرار می گیرند. تونل انجماد نیز نوعی از سردخانه زیر صفری است که جهت انجماد سریع برخی محصولات پروتئینی یا کشاورزی جهت حفظ ساختار و از بین بردن میکرو اورگانیسم های مضر مورد استفاده قرار می گیرد. معمولا دمای تونل های انجماد از 35- درجه سانتی گراد تا 45- درجه سانتی گراد است.
سردخانه دو مداره
در برخی موارد به هر دو نوع سردخانه زیر صفر و بالای صفر مورد نیاز است. می توان با توجه به نوع محصول و نیاز، دما را زیر صفر یا بالای صفر تنظیم کنیم . فقط بعد از هر بار استفاده باید تخلیه کامل صورت بگیرد و دیواره های آن ضد عفونی شود زیرا به مرور باعث بوی نامطبوع می شود.
تجهیزات مورد نیاز سردخانه جهت احداث سردخانه
سردخانه ها جهت سرمایش از دو بخش اصلی یونیت خارجی (کندانسور) ویونیت داخلی (اواپراتور) تشکیل شده اند. همچنین می بایست بدنه سردخانه ها عایق بندی حرارتی شوند که تا حد ممکن تبادل حرارت از جداره ها به صفر برسد .
- یونیت خارجی (کندانسور)
یونیت خارجی (کندانسور سردخانه) متشکل از کمپرسور، خط تبرید و کندانسور خط تبرید می باشد. کمپرسورها در سردخانه عموما از نوع سیلندر پیستونی و از برند های رفکامپ و بیتزر و هنبل می باشند که بسته به ظرفیت برودتی سردخانه از یک یا چند کمپرسور استفاده می گردد. خط تبرید به کلیه تجهیزات کنترلی، تجهیزات جانبی و لوله کشی های مورد استفاده جهت انتقال گاز مبرد از کمپرسور تا کندانسور و سپس رساند آن به اواپراتور گفته می شود.
- یونیت داخلی (اواپراتور)
اواپراتور سردخانه شامل کویل و فن ها می باشد که با ایجاد جریان هوا و عبور دادن هوای داخل سردخانه از روی کویل های مسی فرآیند سرمایش هوا و به طبع آن ایجاد برودت در سردخانه را برعهده دارند.
گازهای مبرد مورد استفاده در سردخانه
گاز مبرد مورد استفاده در سردخانه ها عموما از نوع R22 و یا R410a می باشد . از سایز گازهای مبرد نیز می توان در سیکل تبرید سردخانه استفاده نمود اما به این نکته می بایست توجه داشت که راندمان عمکلرد کمپرسورهای سردخانه براساس گازهای مورد استفاده متغییر خواهد بود لذا می بایست در زمان محاسبه با توجه به گاز مورد نظر محاسبات مربوطه انجام پذیرد .
ظرفیت سردخانه ها عموما براساس قدرت کمپرسور با واحد اسب بخار ارائه می گردند . سردخانه های شرکت آریا تهویه در ظرفیت های 5 الی 120 اسب بخار تولید می گردد.
نتیجه گیری
همانگونه که گفته شد از سردخانه ها جهت نگهداری محصولات دامی ، کشاورزی ، دارویی و صنعتی استفاده می شود که عموما در کارخانجات مواد غذایی، دارویی، هتل ها، رستوران ها و یا مراکز نگهداری و توزیع این محصولات نصب می گردند. جهت احداث سردخانه مناسب با نیاز و محصول خود می بایست مراحل ثبت درخواست، محاسبه بار برودتی، انتخاب تجهیزات، پیشنهاد فنی و مالی، بازدید از محل، انعقاد قرارداد، نصب و اجرا و تحویل صورت پذیرد.
تیم کارشناسان فنی و اجرایی شرکت آریا تهویه با اجرای پروژه های سردخانه متعدد در مشهد و سایر نقاط ایران آمادگی ارائه تمامی مراحل خدمات را دارد و آماده پاسخگویی به هموطنان گرامی است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع مدلها و دریافت مشاوره تخصصی رایگان جهت انتخاب مناسبترین نوع سردخانه برای فضای خود، میتوانید با کارشناسان آریا تهویه تماس بگیرید و یا به سایت www.ariatahvieh.com مراجعه نمایید.
منابع :
https://www.danfoss.com/en-in/markets/food-and-beverage/dcs/industrial-ice-making-machines/
https://extension.umn.edu/preserving-and-preparing/science-freezing-foods
